Theo over het Maarten van Sten-lab

In het Maarten van Sten-laboratorium wordt onderzoek gedaan naar kanker. Dit doen we met behulp van massaspectrometers. Massaspectrometers zijn geavanceerde moleculaire weegschalen. Met deze technologie is het mogelijk om eiwitten te identificeren en zeer nauwkeurig de hoeveelheid ervan te bepalen.

In kanker is op DNA niveau schade aangebracht door bijvoorbeeld zonlicht of genetische oorzaken. Dit leidt tot ontregeling van de regulatie in cellen wat gepaard gaat met veranderingen in eiwitten. Deze veranderingen kunnen bestudeerd worden in de massaspectrometer. Bijvoorbeeld, bij dikke darm-kanker kunnen na een operatie uitzaaiingen in de lever optreden. Om dit in de gaten te houden worden patiënten na de operatie gevolgd door beeldvormende techniek toe te passen als mede bloedonderzoek. Dit proces is belastend en levert niet altijd de juiste diagnose. Met de massaspectrometrische techniek hebben we de mogelijkheid om lichaamsvloeistoffen veel nauwkeuriger te onderzoeken op mogelijke markers voor uitzaaiing. We hebben met deze techniek markers gevonden die voorspellen dat iemand uitzaaiing ontwikkelt in een vroeg stadium van de ziekte.

Massaspectrometers zijn kostbare apparaten, die onderhevig zijn aan snelle innovatieve ontwikkelingen. Was het meer dan 10 jaar geleden nog niet mogelijk om grootschalig eiwitten te identificeren (ca. 100-200, per monster), nu kunnen wij ca. 4000 tot 5000 eiwitten in weefsel vinden. Dit opent perspectieven. Bijvoorbeeld, in paraneoplasie, een neurologische ziekte, waarin naast neurologische verschijnselen ook een tumor groeit, ontwikkelen patiënten antilichamen tegen de tumorcellen. Deze antilichamen zijn van belang om medicijnen te ontwikkelen. Met de meest recente massaspectrometers zijn we in staat om de volgorde van aminozuren in deze antilichamen te bepalen. Dit opent mogelijkheden om deze eiwitten te produceren en te testen op hun anti-kanker werkzaamheid.

De MaartenMemorial maakt dit onderzoek mogelijk en fungeert als katalysator om andere projecten aan te trekken zowel nationaal als internationaal. De samenwerking met de organisatoren is bijzonder en waardevol. Het laboratorium staat te allen tijde open voor bezichtiging. Kom zeker een keer langs!

Dr. Theo Luider
Erasmus MC